Avrupa Birliği üyesi olan İrlanda Cumhuriyeti, Şimal Atlantik’te yer edinen bir ülkedir. Geniş düzlükleri, gelişmiş şehirleri ve kuvvetli ekonomisiyle expatlerin ve yatırımcıların ilgisini çeker. O şekilde ki elde etmiş olduğu bir ekip avantaj sebebiyle internasyonal üne haiz birçok firmanın Avrupa üssü burada bulunur.

Başkent Dublin, ekonominin kalbi ve ülkenin en kalabalık şehridir. Euro, ülkede geçerli para birimidir. İrlanda’da ev almak isteyenler tarafınca ilgi gören şehirler içinde Dublin, Cork, Galway, Limerick ve Waterford yer alır.

Arz-talep dengesizliği şeklinde çeşitli etkenler sebebiyle ev fiyatlarındaki artış devam etmekte. Central Statistics Office verilerine gore Şubat 2023 Ulusal Konut Fiyat Endeksi (RPPI) geçen 12 ayda %5 artış göstermiştir. Dublin’de fiyatlar %3,2 artarken Dublin haricinde %6,4’e kadar artış görülmekte.¹

Çeşitli şehirlerdeki m² başına oluşan ev tutarları şu şekildedir:

Bu tablodaki bilgiler, 17.04.2023 tarihinde Numbeo’dan alınan averaj averaj değerlerdir.²

İrlanda ev kiraları başlıklı yazı ilginizi çekebilir.

İrlanda’da ev tutarları

İrlanda’da ev satın almak için Avrupa Birliği vatandaşı olmayanlar da konut kredisine (mortgage) başvurabilir. Bu mevzuda yasal bir engel söz mevzusu değildir. Bankalar; oturma izni, geçerli vize, gelir durumu, sigorta, kefil/garantör şeklinde bazı kıstasların yerine getirilmesini ve belgelerin sunulmasını isteyebilir. Bunun yanı sıra bankalar yabancı uyruklu kişileri İrlanda vatandaşlarına gore daha sıkı bir incelemeden geçirebilir ve yabancı uyruklulara daha yüksek faiz oranları uygulayabilir.

İrlanda emek harcama izni başlıklı yazı ilginizi çekebilir.

İrlanda’da her zevke uygun değişik tipte ev bulmak mümkün.

Yaygın olan ev tipleri:

• Müstakil evler (detached houses)
• Yarı müstakil evler (semi-detached houses)
• Sıralı evler (terraced houses)
• Apartman daireleri (flats)

Ev alma sürecinde emlak acentelerinden destek alınabileceği şeklinde online emlak sitelerine de göz atılabilir.

İrlanda’da etkinlik yürüten popüler emlak siteleri:

• Daft.ie
• MyHome.ie
• Rent.ie
• Property.ie
• Sherry FitzGerald

MyHome.ie verilerine gore 2023’ün ilk çeyreğinde 3 yatak odalı yarı müstakil evler için averaj fiyatlar:

• Dublin: 375.000 euro
• Meath: 285.000 euro
• Cork: 280.000 euro
• Limerick: 235.000 euro
• Wexford: 225.000 euro
• Donegal: 150.000 euro

Böylece alıcıya ulaşacak meblağdan güvenilir olur, tatsız sürprizlerle karşılaşmazsınız.

İşlem tutarıni ve döviz çevriminde kullanılan kuru net olarak görebilirsiniz.

İrlanda’da satılık ev

Ülkede ev satın alma süreci özet olarak şu şekilde işler:³

• Bütçe belirleme: Ev almak için ödenebilecek alt ve üst limitler belirlenir ve ne kadarlık bir bütçe ayrılacağına karar verilir.
• Mortgage başvurusu: Ev için kredi kullanılacak ise ilgili kuruluşlarla iletişime geçilir ve lüzumlu müracaat yapılır.
• Avukat tutma: Satış sözleşmesi, tapu işlemleri ve diğeri yasal işlemlerin takip edeni için bir avukat tutulur.
• Ev arama ve fiyat teklifi: İlanlara, emlak acentelerine, online sitelere bakılarak araştırma yapılır. Evler ziyaret edilir. İlgi duyulan evlere fiyat teklifleri avukat yada emlakçı vesilesiyle yapılır. İrlanda’da satışlar direkt mülk sahipleri tarafınca yapılabileceği şeklinde açık artırma şeklinde de gerçekleşebilir.
• Satış anlaşması: Fiyat teklifi kabul edilirse belirli bir kapora (booking deposit) karşılığı satış öncesi antak kalma sağlanır. Emlakçı tarafınca her iki tarafın avukatına evin satış fiyatı, özellikleri, anahtar teslim zamanı şeklinde detayları içeren bir sözleşme gönderilir. Tapu senedi şeklinde evle ilgili resmi evrakların kopyası alınır.
• Satışın tamamlanması: Bu aşamada bir eksper (surveyor) yada mimar/mühendis ile anlaşılır. Evin yapısal durumu ve kusurları hakkında detaylı araştırma ve lüzumlu olması durumunda tadilat işleri yapılır. Mortgage değerlendirmesi ve sigorta işlemleri netleştirilir.
• Sözleşmenin imzalanması: Her iki taraf satış sözleşmesinin son halini avukatları vasıtasıyla imzalar. Tapu tescil tutarı, vergiler ve diğeri harcamalar ödenerek satış tamamlanır.

Bu süreçle ilgili olarak avukatlardan, emlak danışmanlarından ve İrlanda hükümeti tarafınca desteklenen Citizens Information web adresinden ve İrlanda Yurttaş Bilgilendirme Kurulundan yardım alınabilir.

Daft.ie sitesinin 2023 yılı 1. Çeyrek raporunda değişik ev ve oda tiplerine gore bazı şehirlerdeki satılık ev tutarları:

İrlanda’da ev satın almak

Ev satın alırken dikkate alınması gereksinim duyulan bazı vergi ve harcamalar söz mevzusudur:³

• Damga vergisi (stamp duty): 1 milyon euroya kadar olan bölüm için satışın %1’i, 1 milyon eurodan sonraki bölüm için %2 şeklindedir.
• Mahalli emlak vergisi (LPT): Satışın gerçekleştiği zamana gore değişmektedir.
• Tapu tescil tutarı (registry of deed): Evin satış bedeline gore 400 ila 800 euro ödenir.
• Ekspertiz (Survey): 200 euro ödenir.
• Mühendis raporu: 450 euro ödenir.
• Diğeri vergi ve harcamalar: KDV, mortgage müracaat bedelleri, avukatlık tutarı, emlakçı komisyonu, tadilat harcamaları, kamu hizmetleri abonelikleri sayılabilir.

Wise’ın sunmuş olduğu euro hesap bilgileriyle:

• AB’ye yapacağınız euro transferleri parasızdır.
• AB’deki bankalardan kesintisiz euro alabilirsiniz.
• Wise kart ile bakiyenizi günlük ihtiyaçlarınızda kullanabilirsiniz.

Parasız Kaydol! 💰

İrlanda’da ev alana oturma izni

İrlanda’da AB vatandaşı olmayan kişilerin belirli bir oranda yatırım yapmak özetlemek gerekirse ev satın almak suretiyle geçici oturma izni alabilmeleri kolaylaştıran Immigrant Investor Programme (IIP-Göçmen Yatırımcı Programı) uygulaması 15 Şubat 2023’te kaldırılmıştır.⁴

İrlanda oturum izni başlıklı yazı ilginizi çekebilir.

İrlanda’da ev alarak vatandaşlık

Bazı ülkelerde yatırım kanalıyla vatandaşlık (CIB-Citizenship by Investment) uygulaması mevcuttur. İrlanda, Göçmen Yatırımcı Programı’nı sonlandırmıştır. İrlanda’da ev alarak vatandaşlık elde etmek mümkün değildir.⁴

Yazıda kullanılan kaynaklar:

1. Residential Property Price Index February 2023 – CSO
2. Dublin, Cork, Galway, Limeric, Waterford – Numbeo
3. Buying Home Step by Step – CCPC
4. I want to invest in Ireland – Irish Immigration

Kaynaklar, 29.5.2023 tarihinde denetim edildi.