Üniversite mezunuysanız yada belirli bir alanda kafi mesleki beceriye sahipseniz, Avrupa’da çalışmak ve yaşamak için mavi kart başvurusu yapmanız mümkün olabilir.

Çalışmak için Avrupa’ya gitmek istiyorsanız, emek verme izni kategorilerinden hangisi için uygun olduğunuzu belirlemekle işe başlayabilirsiniz.

Yabancıların Avrupa’da emekleri, aşağıdaki durumlarda mümkündür:¹

• Yüksek nitelikli çalışanlar – Mavi kart (İngilizce: Blue card): Üniversite mezunu yada benzer deneyime haiz çalışanları kapsar.
• Firmalar arası transferler (İngilizce: Intra-corporate transferees): AB haricinde kurulu şirketlerin birlik sınırları içindeki şubelerinde geçici süreyle görevlendirilen çalışanları içine alır.
• Araştırma görevlileri (İngilizce: Researchers): Üniversite, araştırma enstitüsü yada şirket şeklinde kurumlarla sözleşmesi olanları ifade eder.
• Mevsimlik çalışanlar (İngilizce: Seasonal workers): İş sözleşmesi yada iş teklifi olan dönemsel çalışanları tanımlar.
• Internasyonal hizmet sağlayıcıları (İngilizce: International service providers): AB ile ilgili özgür tecim anlaşması imzalamış ülke vatandaşları için geçerlidir. Türkiye bu ülkelerden biri değildir.²

AB Mavi Kart

AB mavi kart, yüksek nitelikli çalışanların Avrupa Birliği üyesi ülkelerden birinde çalışmasını mümkün kılan sistemdir. Bazı ülkeler yüksek nitelikli çalışanlar için mavi kartın yanı sıra değişik vize seçenekleri de sunar. Hangi ülkeye gitmek istediğinizi biliyorsanız, AB Göçmenlik Portalını ziyaret ederek ülke özelinde araştırma yapabilirsiniz.³

Mavi kart için aranan temel koşullar şunlardır:⁴

• Yüksek kalite sahibi olmak (sözgelişi üniversite mezunu olmak),
• Gidilecek ülkenin maaş averajından yüksek olan maaşlı bir iş için sözleşme ya da bağlayıcı iş teklifi almak.

Bu uygulama, yirmi yedi Avrupa Birliği ülkesinin yirmi beşinde geçerlidir. Danimarka ve İrlanda’da geçerli değildir.

Yüksek nitelikli çalışan sayılmak için gerekenler:

• Üniversite mezuniyeti şeklinde daha yüksek mesleki niteliklere haiz olmak, (Bazı ülkeler üniversite mezuniyeti yerine minimum beş senelik ilgili iş deneyimini de kabul eder⁴),
• Maaş karşılığı çalışmak (girişimci yada bağımsız çalışan olarak başvurulamaz),
• Senelik brüt gelirin yüksek olması (Ülke averaj gelir miktarının minimum bir buçuk katı),
• Bir Avrupa ülkesinde, minimum bir senelik iş sözleşmesine yada bağlayıcı bir iş teklifine haiz olmak,
• Geçişlik sahibi olmak,
• Çalışacak kişinin ve onunla beraber gitmeyi planlayan yakınlarının sıhhat sigortalarının olması,
• Mesleğin icra edilmesinde söz mevzusu yasal gerekliliklerin karşılanıyor olması (Belirli meslekler için geçerlidir⁵).

Bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerde İş Gücü Piyasası Testi (İngilizce: Labour Market Denetim, özetlemek gerekirse: LMT) isminde olan bir sistem söz mevzusudur. Buna nazaran işverenler açık pozisyonu karşılamak için ilk olarak ulusal emek piyasasında arama yapmalıdır. Bu yöntemle aranılan kriterlere uygun kimse bulunamazsa yabancı çalışan alımı yapılabilir.⁶

Mavi kart müracaat koşulları ve emek verme şartları ülkeler içinde farklılık izah edebilir. Mevzu hakkında düşünce edinmek adına, Almanya ve İspanya için hazırlamış olduğumuz karşılaştırma tablosunu aşağıda görebilirsiniz:

Tablodaki bilgiler, 14.09.2022 tarihinde AB Göçmenlik Portalından alınmıştır.

Wise ile Türkiye ve AB ülkeleri arasındaki para transferlerinizde tutum edebilirsiniz.

Düzgüsel koşullarda mavi kart, sahibine bir ile dört yıl arası Avrupa’da (çalışmakta olduğu ülkede) oturma ve emek verme izni tanır. Lüzumlu koşulların sağlanmaya devam edilmesi halinde bu süre uzatılabilir. Geçerli bir mavi kart ile, kartı düzenleyen ülkeye sayısız giriş hakkı ve diğeri Avrupa Birliği üyesi ülkelere giderek üç aya kadar kalma hakkı elde edilir.⁴

Mavi kart başvurusu esnasında beyan edilen işte ilk iki yıl çalışmak gerekir. Diğeri bir deyişle ilk iki yıl iş değişiklik yapmak mümkün olmaz. Bu sürenin sonunda AB üyesi ülkelerin her birinde hususi kurallar geçerli olabilir; yalnız çoğunlukla iş değişiklik yapmak mümkün kabul edilir.⁴

AB mavi kart iyi mi alınır?

Mavi kart alabilmek için ilk olarak bir iş teklifi almak ve işveren ile sözleşme yapmak gerekir. Avrupa Birliği bölgesinde iş bulmak için her ülkede yaygın kullanılan kariyer sitelerini inceleyebileceğiniz şeklinde Avrupa Meslek Hareketliliği Portalını (İngilizce European Job Mobility Portal, özetlemek gerekirse: EURES) kullanarak da arama yapabilirsiniz.⁴

Mavi kart başvuruları için gereksinim duyulan belgeler ülkeler özelinde farklılık izah edebilir. Sözgelişi, yüksek nitelikli çalışan olarak Almanya’ya gitmek için ilk adım, vatandaşı olunan ülkeden vize başvurusu yapmaktır. Almanya’ya vardıktan sonrasında oturma izni başvurusu yapmanız beklenir.⁹

Almanya oturma izni başvurusu için gereksinim duyulan belgeler şunlardır:

• Geçerli bir geçişlik
• Esenlik sigortası
• Kafi mali kaynak
• Barınma kanıtı
• İş sözleşmesi yada iş teklifi

Fransa mavi kart ile ilgili genel bilgiler:¹⁰

• Yüksek nitelikli çalışan olarak Fransa’ya gitmek için, mavi kart bilgisi ile kabiliyet pasaportu (İngilizce: talent passport) oturum izni sahibi olmak gerekir.
• Minimum 12 ay geçerliliği olan bir iş sözleşmesi şartı aranır.
• Minimum senelik brüt gelir sınırı 53.837 EUR olarak belirlenmiştir.
• Minimum üç senelik yüksek tahsil görüldüğüne dair mezuniyet belgesi yada minimum beş senelik mesleki edinim şartı aranır.

İsveç mavi kart ile ilgili genel koşulları aşağıda görebilirsiniz¹¹:

• Mavi kart geçerlilik süresini de içine alacak süre süresince geçerliliği olan geçişlik,
• 180 krediye eş kıymet yüksek tahsil yada beş yıl mesleki edinim,
• İsveç’teki ilk üç ayı içine alacak şekilde geçerli olan sıhhat sigortası (peşinden sistem kaydı gerçekleşir),
• Minimum bir yıl süreli geçerliliğe haiz yüksek nitelikli bir işte çalışmak için iş teklifi,
• İsveç averaj maaş miktarının minimum bir buçuk katı maaş (54.150 SEK).

Avrupa’da yaşamak hakkında daha fazlaca data almak için ilgili blog yazımızı okuyabilirsiniz.

Wise’ın sunmuş olduğu euro hesap bilgileriyle:

• AB içi yapacağınız euro transferleri parasızdır.
• AB ülkelerinden kesintisiz euro alabilirsiniz.
• Wise kart ile bakiyenizi günlük ihtiyaçlarınızda kullanabilirsiniz.

Parasız Kaydol! 💰

Blue card başvurusu

Blue card başvurusu, çalışacak şahıs yada onun işvereni tarafınca yapılabilir. Çalışılması planlanan ülkenin ulusal yetkili mercilerine müracaat yapılır.⁴

Lüzumlu belgeler ve koşullar ülkeden ülkeye değişim izah edebilir. Koşulları, gitmeyi planladığınız ülkeye nazaran hususi olarak denetim etmelisiniz. Ek olarak, müracaat yapılacak ülkeye nazaran müracaat tutarı ödenmesi de gerekebilir.

Blue card sahipleri, lüzumlu koşullar sağlandığı takdirde ailelerini de yanlarında götürmek için müracaat yapabilirler.⁴ Bunun için, emek vermeyi planladığınız ülkenin yetkilileri ile aranan koşullar hakkında görüşebilirsiniz.

Blue card ile Avrupa’dayken işinizi kaybederseniz yeni bir iş bulmak için üç ay süreniz olur. Bu süre içinde yeni bir iş bulamazsanız izniniz iptal edilebilir ve ülkeyi terk etmek durumunda kalabilirsiniz.⁴

Mavi kartınızı kaybetmenize niçin olabilecek diğeri durumlar şunlardır⁴:

• Mavi kart sahibi olmak için aranan koşulları artık taşımıyorsanız,
• Başvurunuzda yanlış data beyan ettiyseniz ve bu durum sonradan anlaşılırsa,
• Cemaat sağlığına, güvenliğine ve düzenine tehdit oluşturacak bir tutum sergilerseniz,
• Toplumsal destek olmadan kendinizin ve ailenizin gereksinimlerini karşılayamayacak durumdaysanız.

Yazıda kullanılan kaynaklar:

1. What category do I fit into? – EU Immigration Portal
2. EU FTA: Links referent to the mobility of natural persons – EU Immigration Portal
3. Which country do you want to go? – EU Immigration Portal
4. Essential information – EU Immigration Portal
5. Regulated professions – The EU Single Market
6. Will EU citizens’ applications be prioritized over mine? – EU Immigration Portal
7. Germany – EU Immigration Portal
8. Spain – EU Immigration Portal
9. Germany – Highly-qualified worker– EU Immigration Portal
10. France – Highly-qualified worker – EU Immigration Portal
11. EU Blue Card – Migrationsverket

Kaynaklar, 30.9.2022 tarihinde denetim edildi.