İş için yada talebe olarak Kanada’ya gidecekseniz, temel ihtiyaçlardan barınma için bir çözüm bulmanız gerekir.
Aradığınız özelliklerde bir konut bulmanız vakit alabilir. Araştırmaya ülkeye varmadan adım atmak süreci sizin için kolaylaştırabilir.

Kiralar; evin konumuna, ebatlarına ve tipine bakılırsa değişmekte. Büyük şehirlerde fiyatlar yüksek olabilirken ufak şehirlerde daha uygun fiyatlı evler bulmak mümkün.

Öğrenciler ve göçmenler tarafınca en fazlaca tercih edilen şehirlerin başlangıcında Toronto, Vancouver, Ottawa, Montreal, Quebec yer alır. Ülkedeki geçerli para birimi Kanada dolarıdır, CAD yada $ şeklinde sembolize edilir.

Ev kiralamak istediğinizde bazı ifadelerle sık karşılaşmanız ihtimaller içindedir.

• Condo: Condominium kelimesinin kısaltmasıdır. Yüksek kattan oluşan, fazlaca daireli, bloklardan oluşan site yada rezidans seçimi apartman dairelerini ifade eder.
• 1/2 Bath: Düzgüsel banyonun (duş/küvet + lavabo + wc) yanı sıra duşun olmadığı ikinci bir banyoyu (wc+lavabo) ifade eder.
• First and Last: Genel olarak kiralanan evin ilk ve son ayının peşin ödenmesidir.
• sq.ft: Dairelerin büyüklüğü square fit (fit kare) cinsinden söylenir. Fit kareyi, metrekareye çevirmek için 0,09 ile çarpmak yeterlidir.

Kanada’da kiralık ev tutarları

Ülke genelinde kiralık ev fiyatlarında farklılıklar söz mevzusudur. Evin haiz bulunduğunu özellikler ve konumu fiyatı etkilemektedir.

Tablodaki bilgiler, 16.01.2023 tarihinde Numbeo’dan alınan averaj averaj değerlerdir.⁷

Böylece alıcıya ulaşacak meblağdan güvenilir olur, tatsız sürprizlerle karşılaşmazsınız.
İşlem tutarıni ve döviz çevriminde kullanılan kuru net olarak görebilirsiniz.

Kanada’da kiralık ev

Kanada’da her bütçe ve zevke uygun kiralık konut bulmak mümkün.
Oturmak istediğiniz evi, mülk sahibinden, site yöneticisinden yada emlak danışmanından kiralayabilirsiniz. Ev kiralamaya karar verdiğinizde atmanız gereksinim duyulan adımlar özetlemek gerekirse şunlardır:²

• Evi bulma: Ev bulmak için gazetelerde ve halka açık alanlardaki ilanlara bakabilir, online emlak sitelerine göz atabilir yada bir emlakçıdan yardım isteyebilirsiniz. Kalmak istediğiniz semti gezerek yada göçmenlere hizmet veren kuruluşlara başvurarak da ev bulabilirsiniz.
• Belgeleri sunma: Ev sahibi bazı belgeleri en kısa sürede hazırlayıp sunmanızı isteyebilir. Bu belgelerin neler bulunduğunu yazımızın devamında bulabilirsiniz.
• Kira kontratı imzalama: Kira mevzusunda anlaştıktan sonrasında bir sözleşme imzalamalısınız. Kontratınıza ev sahibiniz yada yönetici ile anlaşmaya vardığınız her mevzuyu eklemeniz gerekir. Bu aşamada depozito ödemeniz beklenir.
• Eve taşınma: Herhangi bir tadilat söz mevzusu ise tamamlandıktan sonrasında, değilse direkt yeni evinize taşınabilirsiniz.

Bir ev kiralamadan ilkin ev sahibiniz gelirinizi, evcil hayvanınız olup olmadığını, sigara içip içmediğinizi, evde kaç şahıs ve kimlerle kalacağınızı sorabilir. Ek olarak, kalacağınız konutta uymanız gereksinim duyulan kurallar olabilir. Kiralama öncesi bu kuralları öğrenmeniz yararınıza olacaktır.¹

Kira anlaşması öncesi ev sahibi tarafınca istenebilecek belgeler bir oldukca süre şunlardır:³

• Temel bilgiler (nerede yaşadığınız ve çalıştığınız vb.)
• Senelik geliriniz (işveren mektubu)
• Garantör (mesele olduğunda kirayı üstlenebilecek şahıs)
• Referanslar (önceki ev sahibinizden yada sizi tanıyan kişilerden)
• Banka hesap özetiniz (kredi notunuzu/geçmişinizi gösteren belgeler)

Bir banka hesabına ihtiyacınız varsaKanada’da banka hesabı açmak başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Kanada’ya yeni gelen ve ilk kere ev kiralayacak biriyseniz yukarıdaki belgelerin bazılarını hazırlamanız zor hatta olanaksız olabilir. Bu şekilde bir durumda size en yakın göçmenlik (cemaat) hizmetleri kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Kira sözleşmeleri bir oldukca süre 1 senelik yapılır ve kiranın her ayın ilk günü ödenmesi beklenir. Ödemeler, nakit olarak yada çekle yapılabilir. Ev sahibi kira artışını 90 gün evvelinde kiracıya bildirir. Kiracının da evden çıkmadan 1 ila 3 ay öncesinde ev sahibine bunu yazılı olarak bildirmesi gerekir. Eyaletlere bakılırsa düzenlemelerde değişim olabilir.²

Elektrik, su, ısınma benzer şekilde giderler ev sahibi tarafınca ödenmiyorsa kiracı tarafınca ödenmelidir. Ev sahibiyle meydana getirilen sözleşmede bu ayrıntılar belirtilir. Kira sözleşmesinde (kira kontratı) olması gerekenler bir oldukca süre şunlardır:⁴

• Ev sahibi ile kiracının kimlik ve kontakt detayları
• Kira süresi, aylık kira miktarı, ödeme günü
• Aylık kiraya dahil olanlar: elektrik, ısınma, su, park vb.
• Ödenmesi gereksinim duyulan diğeri ücretler
• Kira sözleşmesinin fesih koşulları
• Kira artış miktarı ve ne vakit yapılacağı
• Depozito miktarı ve şartları
• Kiracının uyması gereksinim duyulan kurallar: sigara içmeme vb.

Ev sahibinin ve kiracının yerine getirmesi gereksinim duyulan bazı sorumluluklar vardır. Genel itibarıyla bunlar şu şekilde özetlenebilir:²

Ev sahibi:

• Kirayı alır.
• Binayı güvenli ve iyi durumda meblağ.
• Kiraya dahil olan eşya ve hizmetleri sağlar: buzdolabı, ocak, ısınma vb.

Kiracı:

• Kirayı zamanında öder.
• Evi temiz meblağ ve korur. Eşyalı ev ise eşyalara itina gösterir.
• Onarım edilmesi gereksinim duyulan bir şey olursa ev sahibine bildirir.
• Onarım için yada yeni kiracılara gösterilmesi için eve girilmesine müsaade eder.

Condo benzer şekilde bir apartmanda kiracı olarak kalınması durumunda belirlenen (ve sıkı olabilen) kurallara riayet edilmesi gerekir. Ek olarak, her eyalette kiracıları ve ev sahiplerini ilgilendiren değişik yasal düzenlemeler geçerli olabilir. Bu mevzuda, Canada Mortgage and Housing Corporation (CMHC) web adresinden informasyon alabilirsiniz. Ev sahibiyle bir ihtilaf yaşarsanız bölgesel kira hizmetleri idaresine başvurmanız mümkün.

Yabancıların ev kiralamak için oturum izni almaları gerektiğine dair bir düzenleme yoktur. Yalnız, ülkede kolayca gezi edebilmeniz ve belirli bir süre kalabilmeniz için oturma iznine ihtiyacınız olabilir.¹

Kanada’daki kiralık evler

Kanada, 10 eyalet ve 3 bölgeden oluşur. Eyaletlerin kendi hükümetleri olmasına karşın bölgeler federal hükümete bağlıdır. Bölgesel yönetimler (municipality-belediye) kent, kasaba ve köylerden oluşur. Belediyeler, daha büyük ilçe (county) yada bölgesel hükümetin (regional government) bir parçası olabilir. Şehirler, semt/bölgelere (district), onlar da mahallelere (neighborhood) ayrılır.

Bir şehirde oturacağınız semte yada mahalleye bakılırsa kira oranları değişim gösterir. Kiralamak istediğiniz ev tipi de mühim bir etkendir.

Kanada’da yaygın görülen kiralık ev tipleri şunlardır:⁵

• Apartment – flat: Mutfak, banyo, oturma odası haricinde 1 yatak odası yada daha fazlası olan daireleri tanımlar. Bachelor (bekar) ve studio (stüdyo) daireler tek odalıdır; bu grupta sayılabilirler.
• Condo: Şehirlerde bulunan yüksek kattan oluşan yada birden fazla bloktan oluşan site şeklindeki daireleri tanımlar. Ev sahipleri yada bina yönetimi daireleri kiralar.
• Duplex ve triplex: 2 yada 3 ayrı dairenin bulunmuş olduğu evleri tanımlar. Detached house (müstakil ev), semi-detached house (tek duvarı ortak, yarı müstakil ev), townhouse (tek duvarları ortak sıralı halde bulunan kent evleri) bu grupta sayılabilir.

Kanada’da genel olarak kiracılar için kent/konaklama vergisi bulunmaz yalnız eyaletler arası değişimler olabilir.

Depozito uygulaması oldukça yaygındır. Sözleşme imzalanırken ev sahibi tarafınca istenir; genel olarak bir aylık kiradan fazla olmaz. Kiracı, evi kiralarken iyi mi hasarsız ve temiz olarak teslim aldıysa sözleşme sonunda aynı şekilde boşaltmalıdır. Bilhassa eşyalı bir ev kiralanmışsa depozito, oluşabilecek hasarlara karşı güvence olarak alınır. Evde herhangi bir mesele yoksa depozito genel olarak ev sahibince son ayın kirası olarak kabul edilir. Depozito kullanımı bazı eyaletlerde sınırlıdır.⁴

Elektrik, su, web, telefon benzer şekilde kamu hizmetlerinin yanı sıra park yeri, kar temizleme, çamaşır yıkama benzer şekilde giderleri kiracının ödemesi gerekebilir. Bazı durumlarda sigorta (renter’s insurance-kiracı sigortası) yapılması istenebilir. Bunlar da ek harcamalar oluşturabilir.⁴

Kanada’da ev kiraları

Rental.ca online emlak sitesinin 2022 Aralık ayı ulusal kira raporuna bakılırsa, başlıca büyük şehirlerde 1 odalı dairelerin averaj kiraları şu şekildedir:⁶

• Vancouver: 2.633 CAD
• Toronto: 2.532 CAD
• Ottawa: 1.939 CAD
• Montreal: 1.572 CAD
• Calgary: 1.473 CAD

Kanada’da kiralık ucuz evler

Rental.ca sitesinin 2022 Aralık ayı ulusal kira raporuna bakılırsa, genel olarak Alberta ve Saskatchewan eyaletlerindeki şehirlerde kiraların daha düşük olduğu görülmektedir.

Uygun sayılabilecek 1 odalı kiralık evlerin averaj tutarları şu şekildedir.⁶

• Quebec City (QC): 1.174 CAD
• Edmonton (AB): 1.110 CAD
• Saskatoon (SK): 1.038 CAD
• Regina (SK): 1.035 CAD
• Red Deer (AB): 1.029 CAD
• Grande Prairie (AB): 985 CAD
• Lloydminster (AB): 835 CAD

Wise’ın sunmuş olduğu Kanada doları hesap detaylarıyle:

• Kanada’daki bankalardan kesintisiz CAD alabilirsiniz.
• Wise kart ile bakiyenizi günlük ihtiyaçlarınızda kullanabilirsiniz.
• USD, EUR, GBP, TRY, HUF, AUD, NZD ve SGD para birimlerinde hesap bilgisi edinebilirsiniz.

Parasız Kaydol! 💰

Kanada emlak siteleri

Yabancı bir ülkede kiralık daire bulmak uzun sürebilir. Hem zamandan tutum etmek hem de evler ve kiralar hakkında genel bir düşünce edinmek adına online emlak sitelerini kullanabilirsiniz. Kanada’da sektöre yön veren ve sayısız ilanın yer almış olduğu emlak sitelerine bakarak ev kiralamak mümkün.

Ülke çapında en fazlaca kullanılan emlak sitelerinden bazıları şunlardır:⁸

• Realtor.ca
• centris.ca
• duProprio
• RE/MAX Canada
• Royal LaPage
• Century21 Canada
• REW
• Zolo
• Rentals.ca

Kanada’daki kira tutarları

Realtor’deki 2 odalı daire ilanları incelendiğinde:⁹

• Vancouver’da 2.975 dolardan 14.000 dolara kadar
• Toronto’da 1.800 dolardan 22.900 dolara kadar
• Ottawa’da 1.650 dolardan 6.500 dolara kadar
• Montreal’de, 825 dolardan 11.750 dolara kadar
• Quebec City’de 1.100 dolardan 3.950 dolara kadar

fiyatlar görmek mümkün.

Kanada’da kiralık daire bulmak

Kanada’da ev kiralamak için atılması gereksinim duyulan adımlar özetle şu şekildedir:

• Online emlak ve duyuru sitelerinden yada emlak danışmanlarından size uygun evleri bulmak.
• Ev sahibi, evle ilgilenen emlak danışmanı yada yönetici ile iletişime geçmek; mümkünse evi dolaşmak.
• İstenen belgeleri sunmak.
• Kirada ve şartlarda anlaşmanız durumunda kira kontratı imzalamak ve eve taşınmak.

Yazıda kullanılan kaynaklar:

1. Rights & Responsibilities for Tenants and Landlords – Toronto GOV
2. Renting a home in Canada – Government of Canada
3. What documents do landlords ask for – Settlement Org
4. Renting your first apartment – Government of Canada
5. What kinds of housing are common in Ontario? – Settlement Org
6. National Rent Report – Rentals.ca
7. Vancouver, Toronto, Ottawa, Montreal – Numbeo
8. Top Canada Real Estate Websites – All You Can Read
9. For Rent – Realtor

Kaynaklar, 23.2.2023 tarihinde denetim edildi.