Almanya’nın en sevilen içeceği olan bira hakkında ne kadar informasyon sahibisiniz? Bu makaleyle size, bira dünyasının kapılarını aralıyoruz ve Almanya’da üretilen bira türlerini listeliyoruz.
Wiesn, şu demek oluyor ki hepimizin bilmiş olduğu adıyla Oktoberfest, dünyanın en büyük halk festivali. Eylül sonu başlayıp Ekim ayının başlangıcında nihayetlenen bu iki haftalık şöleni, dünyanın çeşitli ülkelerinden 6 milyonun üstünde insan ziyaret ediyor. 1810 yılından beri her yıl Münih’te kutlanılan bu geleneksel şölen de bu yıl Korona krizinden payına düşeni alıyor. Bu yıl her ne kadar resmi olarak kutlanmayacak olsa da, biz bu zamanı yararlı bilgiler paylaşarak değerlendirmek istiyoruz. Bu yazımızda, Almanya’da üretilen bira türlerini hazırladık. Bu yıl her ne kadar kaçırmış olsanız da, önümüzdeki bira festivallerinde bilir kişi olarak çevrenizdekilere ışık tutabilirsiniz.
Başlamadan ilkin…
Sizinle, bu yazı süresince destek olacak bir ekip genel tanımları paylaşmak istiyoruz.
Üst fermentasyon: Biranın yapımında kullanılan mayanın türüyle ilgili olarak fermentasyon işlemi ikiye ayrılıyor. İlk türümüz üst fermentasyon. Doğada bulunan mayaların bir oldukca, sıcağı seven (15 ila 20 aşama arası) üst fermentasyon mayaları. Bu maya türü, bira yapımında kullanıldığında mayalanma esnasında topaklanıp, biranın üst yüzeyine çıkma eğilimi gösterir. Bu sebeple, bu mayayla meydana getirilen mayalanma türüne üst fermentasyon diyoruz. Üst fermentasyonla elde edilmiş biralar genel olarak daha aromatiktir.
Alt fermentasyon: Alt fermentasyon mayaları için uygun ısı 4 ila 9 aşama içinde değişmiş olur. Alt fermentasyonda mayalar, üst fermentasyonun aksine dibe çökerler. Genel olarak mayalanma ve olgunlaşma süreleri daha uzundur.
Mayşe: Mayalama işlemi öncesi, maltın su içinde ayrışmaya başlamış olan bileşenlerinin tümü.
Tam bira: Mayşe oranı yüzde 11 ila 16 olan bira türleri için verilen genel isim.
Bira Hayatına Hoş Geldiniz!
Altbier (Eski Bira)
Türkçe çevirisi eski bira olan Altbier bir üst fermentasyon birası. Bu bira türü 13. yüzyıldan beri birçok eyalette yaygın olarak tüketilmekte. Biranın eski bira olarak adlandırılmasının öne sürülen sebebi, geçmişinin uzun seneler öncesine dayanmasından dolayı değil, kavurma işleminin uzun sürmesinden dolayı. Kavurma işlemi uzun sürdüğü için biranın rengi kızıl bir kahverengilik kazanıyor. Bu sebeple de ince bir sertlik, acılık ve fındığa benzer bir tat söz mevzusu. Maya ve şerbetçi otunun da etkisiyle meyvemsi bir mayhoşluk da tatmak mümkün. Bu bira türünün alkol oranı yüzde 4 ila 5 içinde.
Berliner Weiße
Bu bira türü için Napolyon „kuzeylerin şampanyası“ benzetmesini yapmış. Berliner Weiße adından da anlaşılacağı suretiyle Berlin’de üretilen bir bira çeşidi. Tazelik veren, hafifçe bir bira olması sebebiyle tam bir yaz birası. Ekşiliğini ise laktik asitle meydana getirilen ikinci bir fermentasyon işlemine borçlu. Bu üst fermentasyon birasının normalde alkol oranı %2,8 civarında, şu demek oluyor ki oldukça düşük. Alkol oranını arttırmak ve tadını zenginleştirmek amacıyla, likör ve başta ahududu olmak suretiyle çeşitli meyve şuruplarla karıştırılarak servis edilir.
Bockbier
Bockbier genel olarak içimi sert olan koyu renkli bira türlerine verilen bir isim. Mayşe oranı %16, alkol oranı %6-7 civarında olan bu türün aromatik, sert ve malt bazlı bir tadı var. Alt fermentasyon kanalıyla üretilen bu bira bir fazlaca süre kış aylarında tercih edilmektedir.
Export (İhraç Birası)
İhraç Biraları mayşe ve alkol oranı yüksek olan, alt fermentasyon kanalıyla elde edilmiş sert biralara verilen genel addır. Pils, Helles, Weizen ya da eski bira benzer halde türler de ihraç birası kategorisine girebilirler. İhraç biraları geçmişte ihracat amaçlı üretilen biralar oldukları için raf ömürleri uzun biralardır ve tüm bir yıl boyu tüketilebilirler.
Gose
Berliner Weisse‘nin akrabası sayılabilecek Gose, bugün Leipzig şehrinde üretilen bir bira türü. Gose birasını farklılaştıran en büyük unsur, içerken mayamsı ve ekşimsi tadının yanısıra hafifçe bir tuz tadı alıyor olmanız. Bunun sebebi, geçmişte bu biranın Gose Akarsuyu’nun mineral açıdan zengin olan suyunun kullanılarak üretilmesi. Bugün ise üreticiler, aynı tada yetişebilmek için üretimde kişniş otu ve tuz kullanmaktalar. Berliner Weisse benzer halde, bu bira da bir fazlaca süre yazları likör ya da meyve şurubuyla karıştırılarak içiliyor.
Helles
Alt fermentasyon ürünü olan Helles’in mayşe oranı yüzde 11-13 iken alkol oranı da yüzde 4.5-5 civarlarında. Şimal eyaletlerde Pils (Pilsen) birasının yerini, güney eyaletlerde Helles doldurmakta. Açık renkli bir bira türü olan Helles; içimi kolay, malt tadının yanısıra acımsı ve baharatımsı tadı olan bir bira.
Kölsch
Kölsch, isim hakları kanuni olarak korunmuş bir bira türü. Bu sebeple bir tek Köln’de üretilen biralar bu adı taşıma hakkına haiz. Gene bir üst fermentasyon tam birası olan Kölsch; arpa maltı ve şerbetçi otuyla üretilmekte ve alkol oranı yüzde 4,8. Ekşimsi bir tadı olan Kölsch birasının içimi oldukça kolay. Bu birayı ötekilerden değişik kılan bir diğeri nokta ise bardağı. Kölsch birası silindir şeklinde olan ince ve uzun bardaklardan içiliyor.
Lagerbier (Depo Birası)
Türkçe’ye çevirisi depo birası olan Lagerbier, sınıflandırma mevzusunda güçlük yaşanılan bir bira türü. Depo birası denmesinin sebebi geçmişte bu bira tipinin aylarca depolarda saklanmış olması. Bugün ise Pils haricinde kalan ve mayşesi yüzde 12,5 in altında olan alt fermentasyon biralarının hepsi Lagerbier olarak kabul edilmektedir.
Märzen
Tam bira olmasından dolayı mayşe ve alkol oranı yüksek bir bira türüdür. Geleneksel olarak ilkbaharda fermente edilen bu bira, yaz mevsimi süresince tüketilir. Märzen, malt tadını yoğun olarak alabileceğiniz bir bira. Biergarten ve Oktoberfest kültürünün başlangıç sürecinin resmi içeceğidir Märzen. Oktoberfest’te tüketilen bira süre içinde değişmiş, Helles türüne benzer; fakat daha açık renkli ve tatlı olan bir türe dönüşmüştür.
Pils (Pilsener)
Dünya genelinde en oldukça üretilen ve tüketilen bira türüdür. Alt fermentasyonla üretilen, açık renkli fakat güçlü bir biradır. Şerbetçi otunun yoğun olarak kullanılmasından dolayı, güçlü bir şerbetçi otu tadı almanız mümkün. Her ne kadar Alman birası olarak bilinse de, Pils birasının kökeni Çek Cumhuriyeti’nde bir şehir olan Pilsen’e dayanır.
Schwarzbier (Siyah Bira)
Tam bira olan Schwarzbier alt fermentasyonla oluşan bir bira türü. Koyu renkli malt kullanılarak elde edilmiş olduğundan, rengi koyudur. Sachsen, Thüringen ve Brandenburg’da üretilen bu bira türünün tadı malt ağırlıklı olsa da, şerbet otunun acılığı, özüne karakteristik bir özellik katar.
Weißbier (Beyaz Bira)
Buğday maltıyla mayalanan Weißbier yüzde 5-6 değerinde alkol taşır. Filtrelenip filtrelenmemesine bağlı olarak iki değişik tip ortaya çıkar: Hefeweizen ve Kristallweizen. Süzülmeyen versiyon olan Hefeweizen‘ın tadı daha aromatikken; Kristallweizen daha hafifçe ve içimi kolay bir biradır.
Zwickel
Zwickel, bu listenin muhtemelen en marjinal birası. Zwickel, mayalanma işlemi tamamlandıktan derhal sonrasında içilen bir bira. Geleneksel tarzda üretildiğinde, açık renkli, alt fermente kanalıyla üretilen ve filtrelenmeyen bir biradır. Filtrelenmemesinin bir sonucu olarak içinde yoğun bir halde aminoasit ve vitamin taşır. Bu sebeple biralar içinde sağlıklı bira olarak da adlandırılır. Tadı tatlı ve meyvemsidir. Alkol seviyesi ise yüzde 4-5 dolaylarındadır.