İsviçre emek verme izni, bu ülkede resmi olarak çalışmanıza olanak tanır.
Bu izin, ülkenin dört ulusal dilinden kabul edilen Almancada “Aufenthaltsgenehmigung” olarak geçer.

Çalışmak için gelmeniz de dahil, üç aydan uzun soluklu kalışlarınızda oturum iznine başvurmanız şarttır. Ülkeye gelmek için emek verme vizesi alması gereksinim duyulan ülkelerin vatandaşları için üç oturum izni türü vardır:¹

• Permit L, bir seneye kadar olan kısa süreli kalışlar için verilir.
• Permit B, bir yıl süreyle geçerli olan, ilk yada geçici oturum iznidir ve senelik olarak uzatılabilir.
• 10 yıl süreyle ülkede ikamet ettiğinizde kalıcı oturum izni olan Permit C’ye başvurma hakkı kazanırsınız.

Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı ülkelerinin vatandaşları ile yabancı ülke vatandaşları için değişik şartlar geçerlidir. Yabancı ülke vatandaşlarının istihdamı sınırlandırılmıştır.²

İsviçre’de çalışmak için lüzumlu detayları, şartları ve belgeleri yazımızın devamında bulabilirsiniz.

• Alıcıya ulaşacak meblağdan güvenilir olur, tatsız sürprizlerle karşılaşmazsınız.
• İşlem tutarıni ve döviz çevriminde kullanılan kuru net olarak görebilirsiniz.
• İsviçre’de yaşıyorsanız hesabınızda İsviçre frangı tutabilir, Wise kart sahibi olabilirsiniz. Bu kart, Wise hesabınıza bağlıdır ve bakiyenizi günlük ihtiyaçlarınızda kullanmanıza olanak sağlar.

Parasız Kaydol! 💰

İsviçre’de çalışmak

İsviçre’de emek verme şartları, ekonomik ve insani açıdan refahı yansıtan niteliktedir. Ülkedeki emek verme hayatında güncellenmiş Cinsiyet Eşitlik Yasası ve 1911’den beri yürürlükte olan Borçlar Kanunu uygulanmaktadır.³

İsviçre’de haftalık emek verme saatleri, sektöre bağlı olarak 45 ile 50 saat içinde değişim gösterir. Bir çalışan fazla mesai yaparsa o saatler için %25 daha oldukça ücret alır. Fazla mesailer günlük 2 saati, senelik (45 saatlik hafta için) 140 saati ve (50 saatlik hafta için) 170 saati geçemez.³

Bir işte 5,5 saatlik mesai için minimum 15 dakika, 7 saatlik mesai için minimum 30 dakika ve 9 saatlik mesai minimum 1 saat mola söz mevzusudur.³

Doğum izni anneler için doğumdan sonraki 14 haftadır ve maaşın %80’ine kadar ödeme yapılır. Yeni babalar ise 2 haftaya kadar izin alabilir ve gene maaşın %80’ine kadar ödeme yapılır.³

Bir işveren için 1 yıl süresince çalıştığınızda senelik 4 haftalık izin hakkı kazanırsınız. Bu iznin 2 haftasını art arda kullanmanız beklenir. İsviçre’de 1 Ağustos ulusal tatildir. Kantonların değişik tatilleri olabilir ve işverenler bu tatilleri dikkate alırlar. Tatillerde çalışırsanız bu saatler için maaşınızdan %50 daha oldukça ödeme yapılır.³

Bir işyerinde ilk üç ay edinim etme sürenizdir. Bu üç ayda hastalık, kaza yada gebeliğe karşı güvenceniz yoktur; işveren sizi işten çıkarabilir. Bu süreden sonrasında senelik hastalık izni hakkı kazanırsınız. Bu iznin süreleri hangi kantonda ne kadar çalıştığınıza gore değişim gösterir. Bazı kantonlarda uzun soluklu çalışanlara 10 haftadan uzun soluklu hastalık izni verilebilmektedir.³

İsviçre’de yaşayan ve çalışan tamamımız toplumsal güvenlik hizmetlerinden yararlanabilir. Bunların içinde esenlik hizmetleri, emeklilik, doğum izni, aile yardımları ve işsizlik yardımları bulunur.³

Gelir vergileri devlet, kanton ve belediye düzeyinde hesaplanır. Sonrasında verginiz maaşınıza, yaşadığınız yere ve aile fertlerinizin sayısına gore belirlenir.³

İsviçre’de çalışmak isterim

“İsviçre’de iyi mi çalışabilirim?” sorusuna yanıt bulmak için ilk olarak İsviçre’deki averaj gelir ve giderlere göz atabilirsiniz.

İsviçre’deki aylık asgari ücret, 4.000 CFH (İsviçre frankı) ile dünyanın en yüksek asgari ücretidir. Saatlik ücret ise averaj 22 CHF’dir.⁴

Yalnız, bu sayı ulusal değildir ve 26 kantonun 2020 yılından beri kendi asgari ücret açılımları mevcuttur. Örnek olarak, İsviçre’nin en pahalı kantonu sayılan Cenova’da saatlik ücret 23,14 CHF’dir. Ticino kantonunda ise saatlik ücret 19,75 CHF’ye kadar inebilmektedir.⁴

2020 tarihindeki OECD tablosundaki 2021 yılı verilerine gore, İsviçre’deki averaj senelik maaş 67.635 CHF’dir.⁵

Numbeo’daki verilere gore;⁶

• İsviçre’de bir kişinin aylık yaşam harcamaları kira hariç averaj 25.638 CHF’dir.
• İsviçre’de kent merkezinde tek odalı bir daire için averaj kira harcanması ise averaj 1.624 CHF’dir.

İsviçre’de maaşınız banka hesabınıza yatırılır. İsviçre banka hesabı açmak için şartları ve lüzumlu belgeleri ilgili yazıda bulabilirsiniz.
Konaklama seçeneklerini inceleyen İsviçre ev kiraları başlıklı yazı ilginizi çekebilir.

İsviçre’ye çalışmaya iyi mi gidilir?

İsviçre’de çalışmak için gerekenler Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri vatandaşları ve yabancı ülke vatandaşları için farklıdır.
Bu yazıda yabancı ülke vatandaşlarına yönelik bilgilere yer verilmektedir.

Çalışma iznini almaktan işveren mesuldür. İşveren, işe alımın ülkenin çıkarlarına hizmet ettiğini ve lüzumlu çalışanı İsviçre’den, Avrupa Birliği yada Avrupa Ekonomik alanı ülkelerinden bulamadığını kanıtlamalıdır.²

Çalışan şahıs, İsviçre’ye vize ile girilen bir ülkenin pasaportuna sahipse ulusal vize ve Schengen vizesi almakla yükümlüdür.²

4 aydan kısa süreli kalışlar için:⁷

• Kantonun iş gücü piyasasına müracaat (işveren)
• Yurt dışındaki İsviçre konsolosluklarına yada büyükelçiliklerine emek verme vizesi başvurusu (çalışan)
• Onaylanırsa Devlet Göç Sekreterliği (SEM) tarafınca başvurunun değerlendirilmesi
• Kararın kantonun iş gücü piyasasına iletilmesi
• Kararın kantonun göçmenlik otoritesine iletilmesi
• Vizeye onay verilmesi ve başvurulan yurt dışı yetkiliye iletilmesi

4 aydan uzun soluklu kalışlar için:⁷

• Kantonun iş gücü piyasasına yada kantonun göçmenlik otoritesine müracaat (işveren)
• Yurt dışındaki İsviçre konsolosluklarına yada büyükelçiliklerine emek verme vizesi başvurusu (çalışan)
• Başvurunun kantonun göçmenlik otoritesine iletilmesi
• Devlet Göç Sekreterliği (SEM) tarafınca oturumun kabulü
• İşgücü piyasasının incelemesi
• İşgücü piyasasının kabulü durumunda SEM’e dönüş yapması
• Vizeye onay verilmesi ve başvurulan yurt dışı yetkiliye iletilmesi
• Bununla birlikte SEM’in kanton iş gücü otoritesini bilgilendirmesi

Yabancı ülke vatandaşlarının emek verme vizesi için sunması gereksinim duyulan belgeler:⁸

• Karşı karşıya yada online vize müracaat başvurusu
• Çağrı mektubu
• Sponsorluk beyanı
• Gezi esenlik sigortası

İsviçre oturum izni yazımızda emek verme izni dışındaki oturum izinleri hakkında informasyon bulabilirsiniz.

Son olarak hatırlatmak gerekirse: Gezgin vizesiyle yasal olarak çalışmanız mümkün değildir. Üç aydan uzun soluklu kalışlarınızda oturum iznine başvurmanız şarttır.

Wise hesabı ile yurt dışından kesintisiz para alma şansına haiz olmuş olmuş olmuş olmuş olmuş olursunuz.

Bu hizmet, Türkiye’de ikamet eden kullanıcılar için neredeyse mevcut değil.

Parasız Kaydol! 💰

Yazıda kullanılan kaynaklar:

1. Work visas in Switzerland – Expatica
2. Working in Switzerland as a foreign national – ch.ch
3. Guide to Switzerland’s labor laws – Expatica
4. Minimum wage and average salary in Switzerland – Expatica
5. OECD Employment and Labor Market Statistics – OECD iLibrary
6. Cost of living in Switzerland – Numbeo
7. Procedure – State Secretariat for Migration SEM

Kaynaklar, 14.9.2022 tarihinde denetim edildi.