Ankara Anlaşması, 12 Eylül 1963 tarihinde Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu içinde bir ortaklık yaratmak amacıyla imzalanmıştır.¹

Ankara Anlaşması nedir?

Bu antak kalma, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Avrupa Ekonomik Topluluğu çatısı altında bir araya gelen halklar içinde daha sıkı bağlar oluşturmayı amaçlar. Genel olarak şu alanlarda maddeler barındırır:¹

• Hazırlık, geçiş dönemleri ve son dönem olmak suretiyle bir gümrük birliği ortaklığının kurulması hedeflenmiştir.
• Gümrük Birliği: Türkiye ile topluluk üyesi devletler arası ithalat ve ihracat gümrük tarifelerinin eşit ve etkili şekilde düzenlenmesine yönelik amaç taşır.
• Ziraat: Ortaklık rejimi, ziraat ürünlerini de kapsar.
• Ekonomik özellikte diğeri hükümler: Özgür işçi akışı, yerleşme serbestliği, ulaştırma serbestliği şeklinde hükümlerle beraber rekabet ve vergilemeye yönelik hükümler taşır.
• Ortaklık konseyi: Türk hükümeti ile topluluk üyesi devletlerin hükümetlerinden üyelerin iştirakı ile oluşur. Ortaklık rejiminin gerçekleşmesi yönünde faaliyetleri inceler, kararlar alır.

Antak kalma imzalanırken, Türkiye’nin 1959’daki Avrupa Ekonomik Topluluğu üyeliği başvurusuna cevap niteliği taşımaktaydı. Buna nazaran, Ankara Anlaşması, Türkiye’nin topluluk üyeliği yönünde atılmış geçici bir adımdır.²

23 Kasım 1970’de Brüksel’de tarafların imzaları ile anlaşmaya bir protokol eklendi.

Ek protokol ile ilgili mühim noktalardan bazıları şunlardır:³

• Üye ülkeler ile Türkiye içinde çalışanların hareket özgürlüğü, anlaşmanın yürürlüğe konulmasının arkasından 12. senenin sonu ile 22. yıl arasındaki süreci kapsayacak şekilde güvenceye alınır.
• Türk çalışanların iş ve oturma izinleri hakkında, üye devletlerin çeşitli durumları göz önüne alınarak tavsiyede bulunma yetkisi Ortaklık Konseyine verilir.
• Protokol ile malların özgür dolaşımı hükümleri düzenlenir.
• Gümrük Birliği başlığı altında, Türkiye’nin dış ticarette uygulayacağı tarifeler hakkında hükümler yer alır. Buna nazaran, Türkiye ile topluluk içinde ithalatta etkili olan gümrük vergilerinin kademeli olarak kaldırılması öngörülür.
• Taraflar arası miktar kısıtlamaları kademeli olarak kaldırılır. Türkiye’nin topluluğa uyguladığı anlaşmalar üçüncü bir tarafa uyguladığı anlaşmalardan daha uygun koşullarda olmalıdır.

Türkiye ile Avrupa Topluluğu içinde bir gümrük birliğinin kurulmasını öngören Ankara Anlaşması’nın son aşamasına 1 Temmuz 1996 itibarıyla girildi.

Gümrük Birliği ile düzenlenen maddeleri şöyleki özetleyebiliriz:²

• Özgür dolaşımdaki malların kapsamı belirlenir.
• Belirli ziraat ürünleri ile hususi antak kalma şartlarına organik olarak olan kömür ve çelik ürünleri hariç tutulur.
• Türkiye menşeli endüstri ürünlerine yönelik düzenlemeler ihtiva eder.

Ankara Anlaşması şartları

Ankara Anlaşması ile Türk vatandaşlarında, yabancıların başvurularına kıyasla daha esnek koşullar aranır. Böylece Türk vatandaşları, Birlik içindeki belirli ülkelerde daha kolay şekilde çalışıp yaşayabilirler.

İmzalandığı tarih itibarıyla Ankara Anlaşması’na taraf ülkeler:¹

• Türkiye
• Belçika
• Almanya
• Fransa
• İtalya
• Lüksemburg
• Hollanda

Avrupa Birliği’nin temelini oluşturan Avrupa Ekonomik Topluluğu, süre içinde Avrupa Birliği’ne evrilir. Buna nazaran, günümüzde Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin tamamı, Ankara Anlaşması’na da taraf olur.

Euro hesap bilgilerinizle:

• AB’ye yapacağınız euro transferleri parasızdır.
• AB’deki bankalardan kesintisiz euro alabilirsiniz.
• SEPA ağına dahil olacağınızdan birçok Avrupa ülkesine yapacağınız para transferlerinde geleneksel bankacılık kesintilerinden kurtulabilirsiniz.
• Wise kart sahibi olabilirsiniz. Bu kart, Wise hesabınıza bağlıdır ve bakiyenizi günlük ihtiyaçlarınızda kullanmanıza olanak sağlar.

Parasız Kaydol! 💰

Ankara Anlaşması müracaat

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu içinde özgür tecim ortamının oluşturulması hedefiyle imzalanan antak kalma ile Türk vatandaşlarının Avrupa Birliği üyesi ülkelerde emek harcama izni alması mümkündür.

Türk vatandaşlarının AB’de yaşama ve emek harcama hakları bütünüyle ilgili ülkenin ulusal kurallarına bağlıdır.⁴

Avrupa Birliği’nde yasal olarak çalışan Türk vatandaşları şu haklara haiz olur:⁴

• Yasal izinle tamamlanan bir senelik çalışmanın arkasından iş geçerliliği devam ediyorsa izin uzatılabilir.
• Üç senelik emek harcama süresinin arkasından aynı alanda olmak suretiyle iş değiştirilebilir.
• Dört senelik çalışmanın arkasından, ilgili ülkede bulunan herhangi bir ücretli işte emek harcama hakkı edinilir.

Ankara Anlaşması ile gidilebilecek ülkeler

Türk vatandaşlarının AB üyesi ülkelere gidişinin zorlaştırılmamasını öngören Ankara Anlaşması hükümleri, gidilmesi planlanan ülkenin ulusal kurallarına nazaran farklılık gösterir.

Ankara Anlaşması ile gidilebilecek ülkelerden biri Hollanda’dır. Bunun için lüzumlu koşullar şunlardır:

• Türk vatandaşı olmak,
• Maaşlı bir işte emek harcama, özgür emek harcama yada hizmet sağlayıcı olarak Hollanda’da çalışıyor olmak,
• Tam zamanlı emek harcama süresinin minimum %40’ında çalışıyor olmak,
• Toplumsal refah seviyesinin minimum %50’si kadar geliri emek harcama karşılığı kazanıyor olmak,
• Kamu düzenine ve ulusal güvenliğe tehdit oluşturacak davranışlarda bulunmamak.

Bu koşullarla Hollanda’da emek harcama ve oturma izni alan Türk vatandaşlarının aile fertleri de Hollanda’ya gitmek için başvuruda bulunabilirler.

Ankara Anlaşması ile Hollanda başvurularında Türk vatandaşlarına daha esnek kurallar sunulur. Ankara Anlaşması ile Hollanda başvurularındaki avantajlar şunlardır:⁵

• Oturma izni ücretleri daha düşüktür. Türk vatandaşları ile aileleri, oturma izni başvuruları, süre uzatma başvuruları şeklinde işlemler için daha düşük ücret öderler.
• Oturma izni hakkı ile yabancıların Hollanda’ya eş yada partnerini getirme yaşı 21’ken, Türk vatandaşları için bu limit 18’dir.
• Çeşitli oturma izni başvuruları için yabancıların sponsora ihtiyacı olur. Türk vatandaşları, sponsor olmaksızın başvurularını kendileri yapabilirler.
• Hollanda’da iş kuracaklar, puanlama sisteminden muaf tutulup yalnız iş planını sunma gerekliliği hakkına haiz olur.
• Hollanda’da 3 yıl çalıştıktan sonrasında emek harcama izni şartı aranmaz.

Bu bağlamda, Türk vatandaşlarının iş arama sebebi öne sürülerek Almanya’nın uzun soluklu vizesine (ulusal vize) müracaat hakkı bulunmaktadır.

Lüzumlu temel belgeler şunlardır:⁶

• 2 tane doldurulup imzalanmış müracaat formu,
• Vize tutarı: 18 yaş ve üstü için 75 euro, 0-17 yaş için 40 euro,
• Her bir aile üyesi için geçerli geçişlik ve iki fotokopisi,
• Başvuran her şahıs için 2 geçişlik fotoğrafı (son 6 ay içinde çekilmiş, 35×45 mm boyutlarında, biyometrik fotoğraf olmalı).

Böylece alıcıya ulaşacak meblağdan güvenilir olur, tatsız sürprizlerle karşılaşmazsınız.
İşlem tutarıni ve döviz çevriminde kullanılan kuru net olarak görebilirsiniz.

Ek olarak aşağıdaki belgeler de başvuruya eklenmelidir:⁶

• Aranacak iş ile ilgili motivasyon mektubu (sanayi, bölge, oturulması planlanan adres şeklinde detaylar içermeli),
• Üniversite mezuniyet belgesi yada eş değerde sertifikalar (Almanya üniversitelerinden alınan mezuniyet belgesi yada Almanya tarafınca tanınan yabancı üniversitelerden alınan mezuniyet belgesi olmalı).
• Belirli meslek grupları için mesleki lisans (sözgelişi esenlik sektörü çalışanları),
• Emek verme geçmişi (sözgelişi, barkodlu SGK kaydı),
• Var ise Almanca yada İngilizce yabancı dil sertifikası,
• Var ise halihazırda sürdürülen iş arama bilgileri (sözgelişi meydana getirilen iş başvuruları),
• Finansal yeterlilik kanıtı (aylık net 947 euro),
• Kalış süresini kapsayacak esenlik sigortası.

İlave belgeler orijinal ve 2 fotokopi olacak şekilde hazırlanmalıdır. İngilizce olmayan tüm belgelerin Almanca çevirileri gerekmektedir. Evlilik sertifikası ve doğum belgesi Türkçe olabilir.

Ankara Sözleşmesi

İngiltere, Ankara Sözleşmesi kapsamında Türk vatandaşlarına iş kurma ve ülkede yaşama hakkı vermekteydi. 2020’de İngiltere’nin Brexit süreciyle Avrupa Birliği’nden ayrılmasının arkasından Ankara Anlaşması’nın geçerliliği de bu ülke için ortadan kalkmıştır.

Ankara Anlaşması bitti mi?

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasıyla beraber Türk iş insanları ve çalışanlara sunmuş olduğu vize tipi de kapatıldı.

Brexit öncesi Türk vatandaşlarına aşağıdaki iki vize tipi ile İngiltere’de yaşama ve emek harcama hakkı sunuluyordu:

• Türk iş insanı vizesi⁷
• Türk emek harcama vizesi⁸

Halihazırda İngiltere’de yukarıdaki vize tipleri ile çalışmakta olanlar için vize uzatma başvuruları yapılabiliyor. Bununla beraber yeni başvurular kapatılmıştır.

Ankara Sözleşmesi maddeleri

Ilk olarak Avrupa toplumlarının ekonomileri ile Türk ekonomisinin birbirlerine yakınlaştırılmasını amaç edinen Ankara Anlaşması, çalışanların özgür hareketliliğine dair hükümler ihtiva eder.

Günümüzde Ankara Anlaşması’nın tarafları olan Avrupa Birliği ülkelerinden bazıları, Türk vatandaşlarına ayrıcalıklı vize seçenekleri sunabilirler.

Ankara Anlaşması’nın mühim ekonomik sonuçlarının başlangıcında, 31 Aralık 1995 itibarıyla Gümrük Birliğinin hayata geçmesi gelmiştir. Bu, Avrupa Birliği ile birlik haricinde bir ülke içinde kurulan ilk gümrük birliği olma özelliği taşır.⁹

Wise hesabı ile yurt dışından kesintisiz para alma şansına haiz olmuş olmuş olmuş olmuş olmuş olursunuz.

Ticari faaliyetler için Wise İşletme hesabı açmalısınız.

Bu hizmet, Türkiye’de ikamet eden kullanıcılar için nerede ise mevcut değil.

Şimdi Kaydol! 💰

Yazıda kullanılan kaynaklar:

1. Ankara Anlaşması – Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
2. EU-Turkey Association Agreement (the Ankara Agreement) – European Parliament
3. Additional Protocol – Official Journal of the European Communities
4. Work permits for Non-EU nationals – Your Europe
5. EU-Turkey Association Agreement – Immigratie-en Naturalisatiedienst
6. Necessary documents – Tuerkei.diplo.de
7. Turkish businessperson visa – Gov.uk
8. Turkish worker visa – Gov.uk
9. The EU and Türkiye – European Commision

Kaynaklar, 14.12.2022 tarihinde denetim edildi.